Een interview met John Cleese
Hoofdstuk 1. Een korte geschiedenis
Komedie heeft mij altijd gefascineerd,
en het is heel gek wanneer ik erop terugkijk,
ik kan me herinneren dat ik ooit ziek was in...
...bed toen ik 12 was,
en ik gebruikte een schoolschrift om een...
...een script te schrijven voor twee radiokomedianten,
waar ik destijds veel naar luisterde.
En toen ik in Clifton naar school ging,
hadden we een klein blauw boekje met alle informatie erin.
Elke keer dat ik een goede grap hoorde, schreef ik het
op de witte stukjes waar geen tekst was.
Dus dat was iets vreemds dat ik deed,
en wanneer ik naar komedies keek-- ik keek naar ontzettend veel
Amerikaanse sitcoms in het midden van de jaren 50.
Weet je wel, zoals George Burns en Gracie Allen,
Jack Benny, Phil Silvers, Amos 'n Andy, Joan Davis--
Veel ervan waren Amerikaans-- de meerderheid.
Ik realiseer me achteraf dat het net was alsof ik--
bijna of ik ze bestudeerde,
of probeerde te begrijpen wat er aan de hand was eigenlijk.
Ik was geobsedeerd met 'The Goon Show'.
En toen ik op het Clifton zat deed ik een paar...
...entertainments.
Dat wil zeggen, ik deed een soort sketches.
Dus er was wel iets aan de hand.
Maar het hele punt was,
als je uit Weston-Super-Mare kwam
ging je de entertainment-wereld niet in;
dan werd je accountant,
of jurist, of misschien verzekeringsagent.
Ik bedoel, er waren geen andere mogelijkheden.
Dus ook al had ik wat entertainment gedaan op school,
en sketches gedaan voor publiek--
en daar erg van genoten, hoewel ik vreselijk bang was
wat plankenkoorts betreft--
Ik kwam in Cambridge aan,
en kwam volkomen toevallig in de Footlights-show terecht,
maar merkte dat ik mensen aan het lachen kon maken.
Maar ik had nog steeds niet het doel om showbusiness in te gaan,
want in die dagen, '62, '63--
dachten mensen op Cambridge daar helemaal niet aan.
Binnen drie jaar
hadden alle mensen die naar Cambridge gingen
zowat het plan om de showbusiness in te gaan
als ze dat soort talenten hadden.
En wat er gebeurde was, ik deed de...
... de Footlights show,
dat was een soort, zoals in Amerika, de Hasty Pudding show op Harvard--
een revue-show die twee uur duurde. En dat deed ik in '62,
en ik dacht dat het geweldig goed was-- wat het niet was--
maar ik dacht dat het vreselijk goed was. En in '63 deed ik de show bijna niet,
vooral omdat ik dat jaar niet veel werk had gedaan,
en ik dacht dat ik misschien voor de examens zou zakken.
Maar ik deed het uiteindelijk wel.
En tot mijn verbazing, op een dag,
toen ik van het toneel kwam en naar boven ging
naar de Footlights clubruimte om iets te drinken,
toen waren er twee heel aardige mannen in donkere pakken
die zeiden, "Hoe zou je het vinden om voor
de BBC te komen werken als schrijver en regisseur?"
Want ze hadden gezien dat ik het materiaal had geschreven.
Interessant, niet het spel zelf, maar het schrijven ervan.
En ik zei, "Nou, eh, waarom niet?" En ik dacht erover na--
Ik kon dit aan mijn ouders verkopen want het was de BBC,
dus er was een pensioenregeling, weet je wel, het was alsof je ambtenaar werd.
En eh,
wat het geld betreft, zij boden me 30 pond per week aan,
en als ik de advocatuur in was gegaan, wat ik op Cambridge studeerde,
dan zou ik 12 pond per week hebben gekregen.
En ik was niet zo gehecht aan de advocatuur,
dus ik ging zeg maar-- whoosh, ervandoor.
Hoofdstuk 2. Een klucht wordt geboren
Toen ik klaar was met Python,
was het enige dat ik wist, gek genoeg,
dat ik iets wilde doen met Connie Booth. Wij waren toen getrouwd.
En ik wist niet wat, maar ik ging met Jimmy Gilbert praten,
die was het hoofd van het lichte entertainment,
en ik zei, "Ik wil iets met Connie doen".
En hij zei, "Nou prima, kom maar terug met een idee".
En ik kwam terug en zei tegen Connie,
"Ze willen dat we een proefopname doen, wat zullen we doen?"
En we dachten zo'n 20 minuten na over wat we wilden doen
het soort Mike Nichols, Elaine May spul,
want dat was al gedaan, en heel goed gedaan,
door de twee Johns en... Eleanor Bron.
En toen zei ik, "Wat dacht je van dat hotel waar we waren?"
Want toen Connie af en toe een rolletje deed in 'Fawlty Towers' kwam ze naar Torquay,
en dan verbleef ze in een ongelooflijke hotel,
geleid door Meneer Sinclair, en het heette het Gleneagles Hotel.
Hij was de onbeschoftste man die ik ooit heb ontmoet.
Hij was geweldig. En alle andere Pythons hadden er genoeg van.
Ze verhuisden allemaal naar het Imperial, en dat was een stuk beter.
En hij was echt extreem onbeleefd, ik bedoel, op een dag zaten we te eten,
en Terry Gilliam at zoals Amerikanen dat doen,
dat wil zeggen dat hij het vlees zo sneed,
en dan sneed hij het allemaal in stukjes, en dan legde hij het mes hier neer,
pakte de vork op in zijn rechterhand, en prikte het vlees eraan.
En hij kwam langslopen en hij keek op Terry neer
en een blik van verbijstering trok over zijn gezicht, en zei
"Zo eten we niet in dit land", zei hij.
En een andere keer had Eric Idle zijn aktetas
bij de voordeur laten staan 's morgens,
want we moesten op de taxi wachten en hij was hem vergeten.
En toen kwam hij 's avonds terug en zei, "Ik ben mijn aktetas vergeten".
Meneer Sinclair zei, "Het ligt aan de andere kant van de muur".
Eric keek uit de hoofdingang naar waar hij wees,
en daar was het zwembad en aan het einde van het zwembad was een muur.
En hij zei, "Bedoelt u de andere kant van de muur?"
"Wat?" zei hij. Eric zei, "Nou, waarom denkt u--
waarom hebt u hem daar neergelegd?"
En Sinclair zei...
"We dachten dat het misschien een bom was".
En Eric was stomverbaasd, want dit was voor '69,
voor het hervatten van de IRA-bombardementen,
en Eric zei, "Nou, waarom een bom?" En Meneer Sinclair zei,
"Nou, we hebben de laatste tijd wat personeelsproblemen gehad."
Dus hij dacht dat er
iemand terugkwam om zijn hotel op te blazen.
Dus deze uitzonderlijke man
zat erg sterk in mijn en Connies geheugen.
En binnen hele korte tijd
hadden we besloten
dat dat was waar we het hotel wilden hebben.
Maar het interessante is dat niemand dacht dat het een goed idee was.
Alle advies dat we van experts kregen was,
"Het wordt heel claustrofobisch in dat hotel, weet je wel.
Je moet proberen om naar buiten te komen."
En toen we het eerste script schreven was er een beroemde memo,
die het huidige hoofd van licht entertainment
aan de muur van zijn kantoor heeft hangen,
waarin stond dat "Dit een hele saaie situatie was,
het script heeft niets dan clichépersonages,
en ik kan niets anders voorzien dan een ramp
als we hiermee doorgaan." En dat hangt aan de muur.
Een heel goede vriend van mij, Iain Johnstone,
die me hielp bij het schrijven van 'Fierce Creatures'
hoorde drie regisseurs aan de bar zeggen,
"Oh jee, heb je dat nieuwe script gezien dat Cleese gedaan heeft?"
"Vreselijk, waarom is hij ooit bij Monty Python weggegaan?"
Dus het is eigenlijk fascinerend dat als je iets nieuws probeert,
zoals William Goldman, de scriptschrijver zegt, "Niemand weet het.
Niemand weet ooit of het zal werken of niet".
Ik ben gek op de eerste serie van 'Fawlty Towers'.
Het was een van de spannendste perioden in mijn leven,
want het was alsof iemand het hek open had gezet...
... naar een veld bloemen die nog niemand ooit had geplukt.
En je kon gewoon door de hekken dartelen, en er waren overal bloemen.
We waren een nieuw gebied ingegaan.
Het was alsof alles wat we verzonnen, ongeveer een jaar lang, origineel leek of voelde.
Er was niet direct een positieve reactie in recensies.
Ik denk dat de Daily Mirror zei,
"Lange John komt grappen tekort" na de tweede aflevering.
En een van de kranten in Edinburgh zei dat het heel matig was.
Toen, toen kwam er een soort...
... een gerommel van redelijk positieve reacties op het einde.
En toen de tweede, toen ze het de tweede keer herhaalden,
toen begon het ineens populair te worden.
Maar mijn ervaring is altijd geweest dat als je iets origineels doe,
het een beetje tijd nodig heeft voordat je genoeg vaart opbouwt.
En dat is in feite een ernstig probleem--
dat is in feite een ernstig probleem met films tegenwoordig,
want als je in de eerste week niet scoort,
dan komt de volgende film eraan, en lig jij eruit.
Dus er is geen tijd meer om een film in de bioscoop te laten
en een publiek op te bouwen.
En dat betekent dat origineel spul--
-- in het nadeel is. Want ik zei ooit tegen een marketingman,
"Wat is het moeilijkste soort film om te verkopen?"
En hij zei, "Alles wat origineel is".
Connie en ik hadden geen idee dat het de uitwerking
zou hebben die het had. Ik bedoel, ik nam altijd aan
dat het misschien de helft van het Python-publiek zou krijgen.
En het Python-publiek was natuurlijk niet enorm groot; het was nogal slim,
want het was een komedie gebaseerd op ideeën.
Maar 'Fawlty Towers' was veel meer gebaseerd op emoties,
en meer mensen konden zich daarin vinden.
Dus voor zover als ik me kan herinneren kregen we een aanzienlijk groter--
-- publiek dan Python.
Maar we hadden geen idee. Wij schreven gewoon dit dingetje
dat wij grappig vonden.
En wanneer je jaren later hoort
dat het overal ter wereld leuk wordt gevonden,
dan ben je een beetje verbaasd waarom het overal werkte.
En ik denk dat de reden
dat het overal gewaardeerd werd is dat de personages
op een bepaalde manier archetypes zijn.
Ze zijn het soort type dat je in alle culturen terugvindt.
Maar ik moet zeggen dat er een iets andere reactie is
in dit land dan in andere landen.
In dit land
is er een bepaald aantal mensen
dat aanneemt dat ik Basil wel moet zijn.
Ze zien niet in dat dit een soort optreden is.
Ze vergeten dat Connie het met mij geschreven heeft.
Ze denken dat ik het schreef, en dat ik gewoon mezelf schreef
en mezelf opvoerde. Dat gebeurt niet in andere landen.
In Amerika, bijvoorbeeld, accepteren mensen dat het een stukje
schrijven en uitvoeren was, net als de andere spelers.
En ik denk dat dat komt omdat ik iets te pakken had over het Britse karakter,
dat zo essentieel was voor een bepaald type kleinburgerlijke
verzamelingen van opvattingen,
dat het doel trof,
en ik geïdentificeerd raakte met dit vreselijke type,
deze afschuwelijke man, van toen af aan.
Ik heb altijd heel erg veel van kluchten gehouden.
En ik denk dat dat komt omdat wat ik liever doe dan wat dan ook,
is echt hard lachen.
Je doet dat niet meer zoveel naarmate je ouder wordt,
maar in je tienerjaren zijn er soms momenten dat je gewoon moet lachen,
en je lacht zo hard dat het pijn doet.
En dan zou je op willen kunnen houden met lachen. Fantastisch gevoel.
Dat heb je niet meer zoveel wanneer je ouder wordt,
hoewel je het nog wel een beetje hebt, op het toneel.
Net als je, als kind, het in de kerk had,
omdat het dan verboden was, en dat maakt het extra lekker.
Het is hetzelfde wanneer iemand op het podium zo grappig is
dat het zaak wordt om te proberen niet te lachen, dat maakt het extra aantrekkelijk.
En dat kan dan weer bijna verkrampt worden.
Er was, eh...
...een uitzonderlijke...
... emotionele reactie die we kregen
wanneer we dingen bedachten die met Basil zouden gebeuren.
Want op een bepaalde manier waren we als goden,
die met het leven van die man speelden.
En soms, als we bedachten wat er daarna zou gebeuren,
dan gierden we van het lachen,
en daarna dachten we dan, "Oh, arme man". Weet je wel?
Want zoals iemand jaren geleden eens opmerkte,
komedie lijkt heel erg op tragedie.
Het is alleen een kwestie van of je sympathie voelt voor de mensen die lijden,
of dat je een stapje achteruit doet, en ze uitlacht.
Henri Bergson zei, "Voor komedie is het nodig
dat het hart tijdelijk onder narcose gaat".
Je moet een beetje koel zijn
ten opzichte van de mensen waar je naar kijkt,
zelfs al is er een basis van genegenheid, voordat je om ze kunt lachen.
Anders ga je alleen maar van "Oh, arme man. Oh, vreselijk".
Maar wij hadden die dubbele reactie. Eerst lachten we,
en daarna hadden we met hem te doen.
Bij echt goede komedie gebeuren er altijd dingen op meer niveaus
want mensen zeggen dat komedie over conflicten gaat.
En mensen denken vaak dat dat betekent dat persoon A
recht tegen persoon B in moet gaan.
Maar de interessante conflicten
vinden plaats binnen mensen.
Wanneer er iets is gebeurd dat echt verschrikkelijk is,
en zij moeten net doen of alles in orde is.
Maar als je ze alleen ziet denken dat het vreselijk is,
dan is het niet grappig.
Het is het feit dat ze het spel mee moeten spelen.
Dus elke keer dat iemand op het ene niveau iets doet
en iets bijna onverenigbaars,
wat er een conflict mee vormt, gebeurt op een ander niveau,
dan is het grappig.
Maar wat het bij kluchten is...
Wat het bij kluchten is is dat alles
op een overdreven manier gebeurt.
En hoewel je misschien heel kalm begint,
vrij realistisch,
het zeg maar opgewonden wordt,
en mensen worden steeds uitzinniger.
Het kan dat ze de uitzinnige gevoelens moeten onderdrukken,
en een soort kalme schijn moeten ophouden,
voor iemand waar ze indruk op moeten maken,
maar je weet dat ze van binnen zo zijn--
En ik ben gek op de intensiteit van die emotie,
want daarbij
komt meer uitzinnig gedrag, meer energie,
en de mogelijkheid van enorm gelach.
Ik bedoel de beste--
Ik denk dat de beste avonden van mijn leven
bijna allemaal zijn doorgebracht in het nationaal theater,
wanner ze kluchten doen, zoals de Feydeau-kluchten.
Dus wat veel mensen niet door hebben
is dat 'Fawlty Towers' kleine kluchtjes van 30 minuten zijn,
die heel erg rustig beginnen,
en uiteindelijk werkelijk uitzinnig eindigen.
Hoofdstuk 3. Wat wel en niet te doen
Ik vond het geweldig toen ik hoorde dat 'Fawlty Towers'
gebruikt werd als trainingsfilm. Ik geloof door de Hyatt-bedrijven,
en nog een andere bedrijf in Londen. Maar het verbaasde me niet echt,
want voordat we begonnen met 'Fawlty Towers'-- de eerste serie is 75--
en Tony Jay, Peter Robinson, en Michael Peacock en ik
begonnen in '72 met Video Arts,
dus ik had al een aardig aantal video's gedaan
over klantenservice, verkopen achter de toonbank,
diensten verkopen.
En ik had tegen die tijd een goede indruk
van hoe je klanten echt hoorde te behandelen,
dus kon ik gemakkelijk het tegenovergestelde doen met Basil
en het was in veel gevallen echt absoluut zo simpel.
Je wist wat de regel was, en die brak je.
En soms blijkt het dat er dingen gebeuren in hotels
die zo geweldig grappigen creatief zijn, dat je ze nooit had kunnen verzinnen.
Mijn favoriet is--
Weet je wanneer je in een hotel aankomt,
dan heb je een totaal... hoe zeg je dat?
waan idee dat de kamer op de een of andere manier van jou is.
Terwijl het hotel in werkelijkheid vol mensen zit
die de kamer in willen.
Ze willen de minibar bijvullen, ze willen de gordijnen opentrekken,
ze willen je bed opmaken,
ze willen-- dus je moet onthouden, dat het niet jouw kamer is.
Je moet het bordje met 'Niet Storen' ophangen
om ook maar een moment rust te krijgen.
En in een geval was ik ongeveer drie keer gestoord,
en ik hing eindelijk het bordje 'Niet Storen' op, en vijf minuten later,
terwijl ik op bed een kruiswoordpuzzel lag te doen--
Dit geloof ik niet.
Dus ik ga naar de deur, en ik doe de deur open,
staat daar eren jongeman, een piccolo, buiten
en hij wijst naar het bordje 'Niet Storen',
en zegt, "Is het de bedoeling dat dat daar hangt?"
Dat kun je, weet je wel, dat kun je niet verzinnen.
En die keer dat ik verbleef in het Randolph Hotel in Oxford,
en ik had een heel erg goed diner gehad in Merton College,
fantastisch diner, kwam nogal laat binnen,
en ging slapen, met een laat telefoontje om me te wekken,
en om kwart voor zes, brrp brrp.
"Hallo?" Zij zeiden, "Meneer Cleese, uw wektelefoontje."
En ik zei, "Nee, nee het is vast die voor iemand anders.
Niet die van mij. De mijne is om half negen, dank u".
En dan kom je net op dat zalige punt waar je wegglijdt--
Brrrp!
En je neemt op, en ze zeggen,
"We willen ons verontschuldigen dat we u net wakker maakten".
Weet je, er zijn dingen die je nooit kunt verzinnen.
Hoofdstuk 4.
De rolverdeling
In het begin schreef ik het meeste van Basil,
en het meeste van Manuel.
Connie schreef het meeste van Sybil en van Polly,
en dat vond ik heel interessant,
want ik stelde soms zinnen voor voor Sybil,
en dan zei zij, "Nee nee, een vrouw zou dat nooit zeggen".
En ik denk--
Maar langzamerhand begon zij meer van Basil te schrijven,
en ik begon meer van Sybil te schrijven.
En toen begonnen we, zeg maar--
ssamen te werken, steeds meer, aan alle personages.
En degene waar we allebei het meest van hielden, dat was de majoor.
We waren gek op die vent die in zijn eigen wereldje verkeerde.
Hij begreep nooit helemaal wat er aan de hand was,
maar voegde altijd zijn eigen krankzinnige interpretatie toe.
En Ballard Berkeley, die helaas overleden is;
ik kon het vreselijk goed met hem vinden.
Hij was een geweldig man.
En nadat hij een heel aanzienlijke carriére had gehad,
was het prachtig dat hij net voor het einde ervan
deze geweldige hit had.
Maar hij was net als ik-- een ontzettende cricket-fan.
Wanneer ik in de repetitieruimte was,
en een scéne met Sybil speelde,
keek ik soms over Sybils schouder,
en dan zag ik plotseling Ballard die zo deed--
Wat betekende dat er zes Australische wickets om waren.
En hij was-- Ik was gewoon gek op die man.
En de oude dametjes, die waren echt geweldig.
Het was een heel aangename groep, want iedereen was heel--
blij met wat ze te doen hadden.
Niemand probeerde zijn rol groter te maken.
Iedereen was blij, dus dat was goed.
En dan had je elke week een stel gasten over de vloer.
Hoofdstuk 5. Polly
Om Connies personage goed te krijgen
was niet zo moeilijk,
want...
zij is de verstandige.
Maar ze is ook Basils vertrouweling.
Wanneer hij enorm in de nesten zit gaat hij naar Polly,
en zegt, dit is er gebeurd,
en dit is wat ik moet bereiken.
Het is ontzettend nuttig als instrument bij het schrijven,
om iemand te hebben--
Iemand beschreef haar eens als Horatio voor Hamlet.
Het is geweldig om iemand te hebben
waar de hoofdpersoon naartoe kan gaan en zeggen,
"Dit is wat ik net gedaan heb, en dit is wat ik nu ga doen",
als er twijfel bestaat over wat er met het plot gebeurt.
In de proefuitzending was zij,
een filosofie-studente.
We vonden dat dat niet zo goed werkte als een kunststudente.
Dus hebben we een klein stukje opnieuw opgenomen,
misschien vier à vijf minuten,
en dat in de eerste aflevering geplakt
voordat die aan het publiek werd vertoond.
Hoofdstuk 6.
Zijn slangennestje
Sybil, in mijn ogen, is veel en veel sterker en onafhankelijker dan Basil.
Zij zou echt prima kunnen functioneren
als Basil ophoepelde of onder een bus kwam.
Ik denk niet dat dat Basil zou lukken.
Ik denk dat hij erg-- Hij is veel afhankelijker van Sybil.
en daarom is hij veel banger voor haar
dan zij voor hem.
"Mijn slangennestje," dat heb ik altijd mooi gevonden.
Het was grappig; je vond het eigenlijk nooit erg
wat voor dingen Basil tegen Sybil zei, want het kwetste haar nooit.
Zie je, als ze nou wel gekwetst zou zijn geweest,
dan had het niet gewerkt.
Er is een bepaalde mate van ongemakkelijkheid
die mensen in komedie kunnen tolereren,
maar ze willen iemand niet echt pijn zien lijden,
in elk geval niet in dit soort komedie.
Waarschijnlijk in geen enkel soort komedie.
Dus het liet haar volkomen koud.
Het kon haar gewoon geen bal schelen.
En ook al waren de beledigingen grappig, ze waren fundamenteel machteloos,
en daarom konden we dat allemaal maken.
Ik denk dar Pru haar lachje begon te ontwikkelen.
En ik geloof dat zij en ik het er op een gegeven moment over hadden.
Want, ik weet het nog, het was--
Nee, dieper dan dat--
en in een van de scripts omschreef ik het als
iemand die met een machinegeweer een zeehond doodschiet,
wat een hele goede omschrijving was.
Ik denk dat dat iets was waar we meer mee werkten.
Dat was het genoegen van met die shows werken.
Nadat we er een of twee hadden gedaan,
konden we dingen lenen
van wat de acteurs en actrices begonnen op te bouwen.
We begonnen dat in het script op te nemen.
Connie en ik hadden verschillende ideeën--
door de nevelen der oudheid, wat het was,
maar we hadden ons een andere voorstelling van het personage
dan de manier waarop Pru haar de eerste keer speelde.
En ik weet nog dat we naar huis gingen en ik tegen Connie zei,
"Wat vind je van de manier waarop Pru haar speelt?"
en zij zei, "Het is niet wat we in gedachten hadden."
We maakten ons een beetje zorgen, mar na twee dagen
zagen we in dat wat zij deed eigenlijk beter was,
en beter werkte,
dan de manier waarop wij dachten dat het gespeeld zou worden.
En...
dus dat hielp ons,
want toen we de tweede aflevering gingen schrijven,
en de rest,
toen begonnen we haar stem in ons oor te horen,
en dat hadden we niet toen we de eerste schreven.
Hoofdstuk 7. Manuel
Ik had Andrew gezien in een schitterend toneelstuk
van John Mortimer, 'Habeas Corpus' genaamd.
Hij maakte me gewoon aan het lachen tot het pijn deed.
En ik realiseerde me hoe goed hij was
in lichamelijke komedie.
Dus ik kreeg hem,
en hij--
Dit raakte gewoon iets in hem,
want hij is zo stil.
Hij is buitengewoon bedachtzaam,
een uitzonderlijk vriendelijk man, heel attent,
en nogal rustig,
bijna introvert.
En dan plak je dat snorretje op hem,
en hij gaat van-- 'ding!'
En er is een energie die explodeert,
er komt gewoon iets door
wat je normaalgesproken niet ziet.
Een van de dingen die ik wilde zeggen met Manuel
was niet dat Manuel een of andere idioot was,
dat was het helemaal niet.
Waar ik me aan ergerde toen ik in veel...
Britse hotels en restaurants kwam,
met name een bepaalde keten steakhouses,
is dat er bijna niemand
ook maar een woord Engels sprak.
Dus de kans dat je ook kreeg wat je had besteld
was ongeveer één op zes.
En ik wist waar dat door kwam.
Dat kwam niet door het feit dat buitenlanders dom zijn,
dat was omdat de eigenaars niet bereid waren
om een goed salaris te betalen.
Dus kregen ze mensen die wat voor werk dan ook aanpakten.
Ze namen niet de moeite om ze te trainen.
Ze namen niet de moeite om te controleren
of ze wel goed Engels spraken.
En dat was de fundamentele grap over Basil en Manuel.
Want Manuel is een van de liefste mensen-- Hij probeert het altijd juist te krijgen.
Je kunt hem absoluut de schuld niet geen, behalve
dat zijn Engels niet helemaal ideaal is.
En dat is Basils schuld, want Basil betaalt niet
voor extra Engelse lessen, zoals dat zou moeten.
Hoofdstuk 8. Een korreltje zout
Een scheutje peper Een hoop BASILicum
We zagen Basil als...
iemand die zich enorm bewust was van sociale klassen,
die altijd probeerde een beetje voornaam te worden,
die een superieure houding aannam tegenover mensen
terwijl dat nergens op gebaseerd was,
en iemand die fundamenteel doodsbang voor zijn vrouw was.
Als je naar de afleveringen kijkt, worden ze bijna...
allemaal gedreven...
door het feit dat hij iets
voor Sybil probeert te verbergen.
Het valt me altijd op--
Ik weet niet of de Britse kranten dit uitdragen,
maar mensen die niet genoeg seks krijgen
worden erdoor gefascineerd.
Zelfs als die fascinatie de vorm aanneemt
van heel, heel erg boos zijn,
omdat andere mensen het wel doen.
En dat is duidelijk Basils probleem.
Ik bedoel, ik weet niet precies wanneer
hij en Sybil het voor het laatst gedaan hebben,
maar dat is heel, heel lang geleden.
Zo rond de tweede Punische oorlog, vermoed ik.
De essentie daarvan
ging over hoe afkeurend hij is,
en hoe hij ze probeert te betrappen.
Ik geniet erg van de mate waarin hij...
Hoe zenuwachtig hij wordt--
Je weet wel als mensen zeggen "Ik ben niet preuts, maar--"
dan bedoelen ze altijd, "Ik ben preuts, en--"
Dit was een verkenning van dat soort spul.
De aflevering in de eerste serie-- Gaat helemaal over Basils afkeer
van wat voor seksueel gedrag dan ook.
Er zijn een stel heel erg goede
zinnen aan het begin
over hoe mensen zich kleden.
Sybil zegt dat Basils idee
van een sexy aantrekkelijke man Earl Haig is.
En dan wijst ze hem erop dat hij ook in feite
zijn decoraties droeg, en dat is interessant,
want dat is wel goed in het leger,
om al die felgekleurde dingetjes te dragen,
en dat is een interessant idee.
Mar de sleutel tot dat alles
is Basils ontzettende gêne
wanneer er over wat voor emoties dan ook wordt gepraat.
En al zijn vooringenomen ideeën
over wat psychotherapie is, goeie--
In de Britse pers zie je nog steeds voortdurend
dat analyse en psychotherapie
worden aangevallen voor wat het niet is. Het is heel vreemd.
Ik neem aan dat het heel moeilijk is voor sommige mensen
die het zelf niet hebben ervaren om het proces te begrijpen.
En misschien heb ik geluk gehad
met de therapeuten die ik heb gehad,
want er zijn slechte therapeuten,
net zoals er slechte loodgieters en slechte dokters zijn.
Omdat je een slechte dokter had betekent dat niet vanzelf,
dat alle reguliere geneeskunde rotzooi is.
Hetzelfde geldt als je een slechte therapeut hebt gehad,
zoals ik denk dat Faye Weldon vond dat haar ex-man had,
dat betekent niet dat alle therapeuten en alle psychotherapie nutteloos is.
Maar het maakt mensen nerveus want over het algemeen
willen mensen niet naar zichzelf kijken.
De eerste les in het leven is dat een kleine groep mensen
wel naar zichzelf wil kijken,
maar dat de meeste mensen zich er erg ongemakkelijk bij voelen.
De aanwezigheid van die twee psychiaters
brengt al Basils angsten naar boven
dat iemand eens echt zou gaan kijken
naar wat er binnen hem omgaat.
Je ziet echt wat een vreselijke man Basil is,
want hij heeft geen interesse
in andere mensen, als mensen, helemaal niet.
Ze zijn of objecten van spot en minachting,
of een mogelijkheid om zijn
positie in de sociale hiërarchie te verbeteren.
In dit geval, gaat het om de professionele hiërarchie--
weet je wel, kan hij een goede aanbeveling krijgen voor zijn hotel.
En ik vind het een prachtig idee wanneer er verschillende mensen aankomen,
en hij nooit helemaal zeker weet wie van hen nu de inspecteur is of niet.
Hij wisselde van de ene manier om ze aan te spreken
naar de andere enweer terug, en is volkomen inconsequent.
Zodat je goed kunt zien wat een schoft hij eigenlijk was.
Ik bedoel, dat is het hem met Basil, hij is echt een vreselijk persoon.
Maar het gekke van komedie is dat
als een vreselijk personage mensen aan het lachen maakt--
denk maar eens aan W.C. Fields--
dan voelen mensen genegenheid voor ze. Het is idioot.
Want als ze naast hem zouden moeten zitten,
vijf minuutjes, tijdens een diner,
dan zouden ze absoluut niet met hem overweg kunnen.
Ze zouden hem verafschuwen.
Maar omdat hij ze aan het lachen maakt denken ze
dat hij diep van binnen wel goed is, maar dat is hij niet.
Hoofdstuk 9. "Qué?"
Toen mijn vrienden en ik begonnen, hadden we
in het algemeen nogal een lage dunk van stopwoorden.
Want er waren
bepaalde radio komedieshows op BBC
die helemaal uit stopwoorden bestonden.
Weet je wel, dan hoorde je een deur opengaan,
en kwam er iemand binnen die zei:
"Ik doe mijn jas niet uit, want ik blijf niet".
En dan ging het van-- "Waaa-aaah, ha ha".
En dat ging dan ongeveer vier minuten zo door.
En als het lachen wegstierf ging er een andere deur open.
En dan kwam er iemand binnen die zei:
"Ik hou niet van bloemkool, ik heb liever de erwtjes".
"Waa-ha ha."
Dus daar hadden we schoon genoeg van.
Wij vonden dat het helemaal niets met komedie te maken had.
Het was een soort... grapje onder elkaar,
dat mensen alleen leuk vonden
omdat ze dan voelden dat ze bij de groep hoorden.
Het had helemaal niets met humor te maken.
Maar wat er gebeurt, natuurlijk,
is dat, natuurlijk,
beste Manuel vaak 'Qué?' zegt,
want hij heeft geen idee wat er aan de hand is.
Het was nooit als een stopwoord bedoeld.
Wat zou hij anders zeggen? Snapt u wat ik bedoel?
Maar soms denk ik dat we ons realiseerden dat
"Ik kom uit Barcelona" eigenlijk grappiger werd
door de herhaling.
Maar er was vrijwel geen intentie om stopwoorden te maken.
Het gekke is, de zinnen die ik me herinner
zijn heel vaak niet degenen
die anderen zich herinneren.
Er is een regel in de Whizzo chocoladefabriek-sketch,
over knapperige kikkers,
dan is er een regel waar inspecteur Praline zegt,
"Wat is daar nu aangenaam aan?"
En dat is een zin die ik vaak tegen mensen wil zeggen.
Wanneer ze vertellen dat ze vier weken zijn wezen bergbeklimmen,
dan wil ik altijd zeggen, "Wat is daar nu aangenaam aan?"
En er is er nog een in de dierenwinkelsketch,
de dode papagaai, wanneer ik zeg,
"Ik begrijp het, ik begrijp het, nu heb ik het door."
En daar denk ik soms aan.
"Ik begrijp het, nu heb ik het door."
Maar dat zijn niet de uitspraken die bij anderen blijven hangen.
En soms kom ik erachter dat iets
een stopwoord is geworden, en ik wist het niet eens.
Hoofdstuk 10.
Een recept voor succes
Ik denk dat het grote geheim was
dat de scripts heel goed waren.
En ze waren denk ik heel goed om twee redenen.
Ten eerste, om te beginnen, zat er verschrikkelijk veel in.
Het gemiddelde half uur BBC is 65 bladzijden.
Bij 'Fawlty Towers' deden we
135 tot 140 bladzijden.
We deden letterlijk twee keer zoveel.
Beeldovergangen-- de gemiddelde show heeft er 200,
wij hadden altijd 400 beeldovergangen.
Dus er zat ontzettend veel in.
De andere reden is, ze zaten heel erg goed in elkaar.
Wat Connie en ik merkten dat voor ons werkte
was dat we nooit de dialogen begonnen te schrijven
tot we het plot uitgewerkt hadden.
Dus we werkten, soms,
wel tweeënhalve week
aan een plot-- niet altijd aan hetzelfde,
want als we vast zaten legden we het aan de kant
en gingen we door met een andere waarmee we halverwege waren,
en dan probeerden we daarmee verder te komen.
Maar we namen nooit de moeite om dialogen te schrijven
zoals ik al zei, tot we het verhaal echt rond hadden
en behoorlijk gedetailleerd.
Je moet het altijd een beetje veranderen,
want je kunt het nooit allemaal voor je zien
wanneer je alleen de verhaallijn hebt,
en dan zie je dat een scéne die je je had voorgesteld,
niet werkt omdat Basil erin komt
met een andere gemoedsgesteldheid,
of in een andere bui dan wat je nodig hebt.
Je moet altijd iets wijzigen-- een beetje bijschaven.
Maar, dat was het belangrijke--
we begonnen nooit tot we het verhaal hadden,
dus we wisten altijd waar we heen gingen.
Sommige mensen proberen komedie te schrijven door
'Scéne een' te schrijven, en dan beginnen ze met de dialogen.
Nou, de kans dat zij
het tot een vruchtbaar eind halen,
is een op 100.
Je moet een beetje weten waar je heengaat,
terwijl je aan het ding bouwt.
Een van de kenmerken van die afleveringen
is dat er altijd een...
hoofdidee is.
Maar wat we vaak probeerden te doen,
was om naast dat hoofdidee
een of twee andere subplots te hebben,
andere draden te hebben lopen.
Die liepen dan een tijdje parallel,
en dan raakten ze, hopelijk, met elkaar verwikkeld.
Tegen het einde, in de laatste vijf minuten,
kwamen ze dan allemaal samen.
Dat was wat we bereikten in de beste afleveringen.
Maar het nuttigste wat we deden,
was om mensen te vragen
om ideeën-- Mensen die in het vak zaten.
Connie en ik waren bijvoorbeeld op vakantie,
in Monte Carlo, twee weken,
en we ontmoetten een heel aardige vrouw
die ons, zeg maar, hielp met het hotel,
en we dronken een kop koffie met haar.
We zeiden tegen haar,
"Wat is het moeilijkste soort gast dat u hebt?"
En zij beschreef Mevrouw Richards
echt perfect,
en we schreven het allemaal op.
Het feit dat ze altijd over alles klaagden,
maar het niet veranderd wilden zien, ze wilden alleen korting;
en dat gedoe met 'strategische doofheid', alleen horen wat ze horen willen.
Ze gaf ons echt een portret van een personage.
Een andere keer vroeg ik aan een goede vriend van me,
Andrew Leeman heet hij, die restauranthouder was,
ik zei, eh... "Wat was het ergste probleem dat je hebt gehad
toen je voor het Savoy Hotel werkte?"
En hij zei, "Oh, de lijken".
Ik zei, "Wat?"
Hij zei, "Oh, de lijken wegwerken".
Ik zei, "Wel, wat bedoel je, gingen er...
veel mensen dood?"
En hij zei, "Oh, heel veel. De oude schatten,
ik ben bang dat ze weten dat het Savoy ze altijd
heel goed zal behandelen" -- en dat soort dingen deden,
dus soms checkten ze in met een potje pillen,
die namen ze dan 's avonds, en 's ochtends
kwam het personeel van het Savoy binnen, die pakten de telefoon,
en zeiden: "We hebben er weer een".
En het probleem was dan om de--
om de lijken in de dienstlift te krijgen,
zonder de andere gasten te laten schrikken.
Nou, als dat je eenmaal gegeven is--
Dat is een idee, ik bedoel, het is gewoon--
het is echt geweldig.
En dan stop je een dokter in het hotel,
dat is echt een verrukking.
Sommige van dat soort dingen werkten echt heel goed.
En het is interessant want soms...
We hadden een geweldig einde voor die met het lijk,
en dat konden we niet gebruiken.
De man die dood ging
en die in de manden wordt gestopt en dat allemaal--
wij dachten dat het ontzettend grappig zou zijn
als duidelijk konden maken, zonder dat Basil het wist,
dat hij een tweelingbroer had.
Dus nadat Basil hem eindelijk in die mand kreeg,
zou de tweelingbroer binnen komen lopen
en naar de receptie komen,
en dan zou Basil hem de huid volschelden.
Zo'n dwaze stunt
en we konden het niet doen
want het was gewoon niet mogelijk
om Basil
die tweelingbroer--
te laten vertellen dat zijn broer dood was.
Dat kun je niet doen in een komedieshow, snap je wat ik bedoel?
Dus het was heel jammer.
Het zou te moeilijk zijn geweest
om dat soort emoties erin te mengen.
Timing is uiterst belangrijk.
Het moeilijkste is om alles goed gerepeteerd te krijgen.
Vijf dagen was nooit echt genoeg--
plus de dag in de studio om het goed te krijgen.
En wat er gebeurde was dat we ergens tussen
de 20 en 25 uur werkten aan het herzien van de show.
Aan bijna elke minuut die je op het scherm ziet
hebben we een uur bewerken besteed.
En alleen door dat te doen
kon je het strakker krijgen,
hier wat aantrekken,
en daar een regel dialoog schrappen;
en soms daar een herhaling wegnemen,
of ze raken daar twee regels dialoog kwijt;
dat hield het tempo er echt in.
En er was niet genoeg tijd
om het zo goed te krijgen
in de zin van alleen de repetitietijd
en de studio-opname.
Ik vond het echt voelen,
als een team.
Want in de eerste serie was het zo dat John Howard-Davies,
tweede serie, Bobby Spiers,
en Pru,
en Andrew en Connie en ik
naar elkaar luisterden, echt heel veel.
En mensen-- Weet je wel, als ik een scéne deed
met... laten we zeggen... met Sybil,
met Pru,
dan zaten Connie en Andrew daar gewoon
te kijken, en na een tijdje
zeiden ze soms-- Andrew zei dan misschien,
"Wat denk je daarvan?" of "Dat werkt niet helemaal".
Maar omdat Connie en ik het script
hadden geschreven en dan herschreven,
was er geen enorme hoeveelheid
herschrijven nodig.
Ze hadden meestal zo ongeveer gelijk.
Maar hoe we ze deden
was echt een kwestie van samenwerking,
waarbij heel veel suggesties kwamen kijken.
Ik heb net een Amerikaanse show gedaan, Third Rock From The Sun,
en het was heerlijk.
Het was weer net als 'Fawlty Towers',
met ongeveer zes hoofdspelers die ideeën aandroegen.
En niemand die het erg vond of hun idee werd geaccepteerd of niet,
wat je dat gevoel geeft van het zo goed maken als mogelijk is.
Hoofdstuk 11.
Stilte op de set!
Alle BBC-shows werden indertijd,
altijd opgenomen met een live-publiek.
Het was zeg maar een ongeschreven wet
dat je het niet extra aandikte.
Je gebruikte helemaal geen ingeblikt gelach.
We deden het soms wel.
En ik zal je zeggen wat we deden-- een enkele keer
had je iets op film,
en het publiek moest dat, natuurlijk, op de monitors bekijken.
Dan verschoof het beeld terug naar de studio,
en het publiek keek nog steeds naar de monitors,
en dan zagen ze niet dat we weer terug in de studio moesten zijn.
En soms vond je dan
een complete stilte na een grap,
omdat het publiek naar de verkeerde plek zit te kijken.
Of ze kijken nog steeds in de studio
terwijl ze naar de monitor horen te kijken.
Dan namen we een van de lachopnames,
van onze eigen geluidsband en plakten die op de plaats--
als het erg nodig was.
Ik zei tegen de acteurs, helemaal aan het begin,
dat ik hier een theorie over had.
Ik zei, "We gaan dit niet spelen op het tempo van het studiopubliek".
Ik zei, "Dat is niet nodig".
In het theater moet het tempo van het publiek aanhouden,
want anders kunnen ze je niet horen.
Je moet wachten tot het gelach afbuigt,
weet je wel, tot de lachcurve naar beneden gaat.
En dan begin je weer te praten.
Maar met televisie
heb je dit handige ding dat een microfoon heet
en die hangt daar, en als je in de microfoon praat
terwijl het publiek nog lacht,
dan is het prachtige dat het publiek thuis het kan horen,
dus je kunt het tempo hoog houden
en wanneer de mensen thuis kijken zijn ze maar alleen òf met zijn tweeën.
Het is anders dan bij een publiek in het theater. Dus ze lachten niet zo veel.
Wat je moet doen is het sneller spelen
wanneer je een of twee mensen thuis hebt
dan je ooit zou doen als je het
voor een volledig publiek deed.
Dus we negeerden het publiek in de studio met opzet,
en probeerden het sneller te spelen
dan goed was voor het studiopubliek,
om een snel genoeg tempo te krijgen
voor de mensen thuis.
De tweede show die we deden, die over de bouwvakkers,
werd bijna helemaal in totale stilte opgevoerd.
En dat was geen erg comfortabele ervaring.
Daarna was ik een beetje bezorgd.
Mensen zeiden, "Nee, nee, het was een grappige show".
Ik vind het eerlijk gezegd de minst goede van de 12 shows.
Ze zeiden, "Nee, het was prima, het was grappig".
Ik zei, "Ja maar hoe zat het dan met het publiek?"
Zij zeiden, "Dat weten we niet". Later kwamen we erachter
dat er een groot aantal mensen van de IJslandse omroep
bij de BBC op visite waren die dag--
De BBC was altijd behulpzaam voor shows als de mijne,
en dacht, zou het niet leuk zijn als we ze alle 70
op de voorste rij neerzetten?
En daar zaten ze, en ze waren heel plezierig, en charmant en IJslands,
en ze lachten helemaal niet.
Er kwam alleen een vaag vleugje kabeljauw van de eerste rij
wat, als we het herkend hadden, misschien de verklaring had gegeven.
Ik moet zeggen, het was behoorlijk pittig opnemen.
En er was flink wat nabewerking nodig om het schoon te krijgen.
Hoofdstuk 12.
Grote verwachtingen
Het duurde even voordat 'Fawlty Towers' op gang kwam.
Het haalde geen erg groot publiek de eerste serie.
Het was plotseling, tijdens de herhalingen
dat je het idee kreeg dat er iets gebeurde.
Er kwam een soort vloedgolf van goedkeuring op gang.
De recensenten...
begonnen het nogal leuk te vinden,
zo tegen het einde van de eerste serie.
En daarna, over het algemeen,
waren de recensies erg goed.
Maar Connie en ik vonden de tweede serie
ongeveer het moeilijkste dat we ooit hadden gedaan.
Want het moeilijkste in dit vak is dat je te maken krijgt met onrealistische verwachtingen.
Het probleem met 'Fierce Creatures' was niet 'Fierce Creatures'.
Het probleem met 'Fierce Creatures' was 'A Fish Called Wanda'.
Mensen dachten niet alleen dat het net zo grappig zou zijn-- wat onwaarschijnlijk is,
want op dat moment kon je getuigen dat dat
zo succesvol was als welke andere Britse film dan ook,
dus het was niet zo waarschijnlijk dat de bliksem
twee keer op dezelfde plaats in zou slaan-- maar er was ook een gevoel
dat het in dezelfde stijl zou zijn, en omdat het niet in dezelfde stijl was,
konden mensen niet zien in wat voor stijl het dan wel was.
Het probleem dat we hadden met de tweede serie
van 'Fawlty Towers' was dat de verwachting onredelijk hoog was.
Ik realiseerde me dat mensen toen al
zich de eerste serie herinnerden als beter dan hij geweest was.
Want als er drie of vier dingen zijn
in de eerste serie die echt heel grappig zijn,
dan herinnert het publiek zich dat als een soort algemene standaard
in plaats van als hoogtepunten.
Dan verwachten ze dat de tweede serie
overal het niveau van de hoogtepunten haalt.
Dus het koste enorm veel moeite
om die scripts
zo goed te krijgen als ik vind dat ze uiteindelijk waren--
ongeveer zes weken per stuk.
Hoofdstuk 13.
Taboe!
Als je denkt aan een klucht, omdat er zo'n hoog energieniveau,
een soort manie bij komt kijken,
moeten mensen erg geagiteerd worden. Dat is gemakkelijker te doen
in de context van onderwerpen die mensen uitzonderlijk nerveus maken,
en dat zijn met name taboes.
Dus als je naar een hoop 'Fawlty Towers'-afleveringen kijkt,
dan zie je dat er een over lijken gaat;
Um...
er is er een over ratten, waar mensen zich zo over voelen;
een over een vrouw die net doet of ze doof is;
dat is wel een beetje link hier en daar.
Er zit daar heel veel taboe in.
Iedereen in komedie weet
dat als je op taboegebieden komt,
en je het goed doet,
dan gebeuren er twee dingen, en die zijn allebei goed.
Een is dat je iets gaat verkennen
wat een beetje onvertrouwd is,
een beetje gevaarlijk, een beetje spannend,
en daarom een beetje interessant.
En ten tweede wek je een zekere mate van benauwdheid op,
wat inhoudt dat mensen meer gaan lachen.
Ik bedoel, de basis van de meeste grappen over seks,
waarvan 99% totaal niet grappig is,
is dat ze op de benauwdheid van mensen inspelen
en schaamte over seks,
waardoor er hard om wordt gelachen. Zoals ik al zei,
ik vind er maar weinig ook werkelijk grappig.
In de 12 afleveringen in totaal
waren er maar twee grappen waar de BBC ooit tegen protesteerde.
Ik denk dat Bill Cotton zich over twee zorgen maakte.
Een was er al uitgeknipt.
En over de andere was ik heel onzeker.
Ik denk dat het een verwijzing was...
naar een van de concentratiekampen.
Toen Basil zo in de war raakte, kwam het woord naar boven.
Ik was er zelf ook niet helemaal zeker over.
Toen Bill zei, "Kun je-- Ik maak me daar zorgen over".
Toen heb ik het er gewoon uitgeknipt.
Maar er was helemaal geen druk. En de politiek correcte lobby,
de politiek correcte lobby is iets dat ik niet begrijp.
Veel van wat ik tegenwoordig op televisie zie,
zowel hier als in Amerika, is in mijn ogen veel riskanter
dan wij hadden kunnen wagen,
zelfs in de Python-dagen.
En dan op hetzelfde moment,
hoor je over die politiek correcte bewegingen
die volgens mij in grote mate,
worden gestart en in stand gehouden door obsessies.
Er zit een goed idee achter
politieke correctheid,
maar het wordt doorgevoerd tot in het absurde.
En ik denk dat dit het gevaar is:
als je met een groep mensen bent,
en je merkt dat een persoon
heel erg lichtgeraakt is,
en moeite heeft om zijn emoties onder controle te houden,
meer moeite dan de rest van de mensen in de groep,
dan kun je niet zoveel grappen met ze maken,
omdat ze lichtgeraakt zijn, en zouden kunnen ontploffen.
Dus als zij in de buurt zijn, ben je minder ontspannen.
Ben je minder spontaan, je kunt niet zo echt zijn.
Je moet in wezen een beetje formeler zijn.
Als je ziet dat de maatschappij
wordt bestuurd door de meest lichtgeraakte leden,
dan is dat, in zekere zin, een beetje ziekelijk.
Want je probeert om
als algemene standaard
de standaard aan te nemen van de mensen met de meeste moeite
om op dat gebied hun emoties onder controle te houden.
Hoofdstuk 14.
Jubileum
In dat jubileumprogramma
denkt Basil werkelijk aan iemand anders
het duurt maar kort tot de paniek hem inhaalt.
Je krijgt wel de indruk dat er iets positiefs is
onder al dat andere
tussen hem en Sybil.
Connie en ik vonden die aflevering bijzonder geslaagd,
want we vonden dat we het personage
een beetje meer begonnen te verkennen.
Het was een beetje minder een klucht.
Ik weet dat we allebei vonden dat het meer in de richting kwam
van Allan Ayckbourn, die we allebei verafgoodden.
We vonden die aflevering erg goed gelukt.
En het allermooiste eraan was
dat we veel meer tijd hadden om te repeteren dan normaal.
Want na ongeveer vijf dagen repeteren,
gebeurde er iets prachtigs. Een staflid van de BBC kreeg ruzie
met een belichtingsman,
iemand die de lampen ophangt,
en hem uiteindelijk een stomp gaf.
En de vakbonden begonnen toen een staking, en wij konden
het programma toen niet op de gewone dag opnemen.
Het werd uitgesteld. Ze losten de staking op
en alles werd een week opgeschoven.
En Julian Holloway
kon de tweede week niet
omdat hij andere verplichtingen had, en we kregen Ken Campbell,
die ik altijd geweldig heb gevonden. Hij is zo'n groote--
vreemde, grappige man.
Dus hij was de enige die nieuwe was.
Wij kregen al die tijd om te repeteren.
Het was heel, heel erg goed,
want iedereen kreeg de kans om vertrouwd te raken met de show,
en er dan dingetjes aan toe te voegen.
Ik denk dat dat een van de allerbeste afleveringen is.
Hoofdstuk 15.
Basil de rat
Ik heb deze afgelopen zondag naar 'Basil de rat' gekeken,
als deel van een soort actie voor het goede doel
en ik was er echt heel erg gelukkig mee.
Er is een bepaalde scéne aan het eind,
wanneer hij en Manuel
tegen een jong stel praten, en ze nemen echt
helemaal niets op van wat het jonge stel zegt,
ze proberen alleen maar te zien waar de rat is,
en ik vond dat echt buitengewoon grappig.
Maar ik kan niet uitleggen wat ik er nou zo grappig aan vond.
En ik ben gek op de ontknoping,
hoe we eindelijk het punt krijgen--
waar Polly een doos koekjes aanbiedt
en daar zit het ratje, schattig naar de inspecteur te kijken.
En Basil zegt dan echt, "Wilt u misschien een ratje?"
Want wat kun je daar anders zeggen?
En de acteur-- verdorie, ik ben zijn naam vergeten, is zo goed--
hij kijkt alleen naar de rat,
en kan het absoluut niet geloven.
Hij weet dat hij er niet is, ook al kan hij hem zien.
En dat speelt hij zo goed.
En dan helemaal aan het einde zie je Basil
die weggesleurd wordt.
Ik ben heel erg gek op die aflevering,
want, het is weer zo, er zit erg veel in.
In het begin heb je een stel goede zinnen.
Ik vind het natuurlijk prachtig wanneer Manuel denkt dat het
een Siberische hamster met een stamboom is
en Basil hem overtuigt dat het een rat is.
Hij zegt, hebben jullie geen ratten in Spanje,
of heeft Franco ze allemaal dood laten schieten?
Dat is een van mijn favoriete regels.
Hoofdstuk 16.
De haring en het lijk
Toen we 'De haring en het lijk' begonnen te schrijven
begonnen we met het idee van een lijk weg te moeten werken,
en ik was gefascineerd door het idee om te proberen
Basil heel erg blij te laten zijn om het feit
dat er iemand dood was gegaan.
We kwamen op het idee
om hem te laten denken dat hij hem vergiftigd had,
en toen hij erachter kwam dat hij hem niet had vergiftigd,
dan zou hij heel blij zijn, en dan kon de dokter binnenkomen
wanneer hij liep te schreeuwen, "Ik ben zo blij, ik ben zo blij".
Dat is weer zijn mateloze meedogenloze egoïsme.
Hij denkt echt geen seconde aan die man of zijn familie.
Het was alleen maar-- is hij schuldig of gat hij vrijuit?
Zoals ik al zei, het is een vreselijke man.
Hoofdstuk 17. Avond voor fijnproevers
Het interessante over de scéne met de auto slaan
is hoe technisch dat is.
Het duurde heel lang voor we een tak hadden die goed was.
We probeerden hem met een nogal onbuigzame tak te slaan,
en dat was helemaal niet grappig.
We probeerden hem met een verende tak te slaan,
en dat werkte niet.
Toen hadden we eindelijk een tak met de juiste mate van flexibiliteit,
en toen werd het enorm grappig.
En dat bewijst dat, hoe goed een idee ook is,
er komt altijd heel erg veel
techniek bij kijken om het goed te krijgen--
wat niemand weet, tenzij ze het echt zelf doen.
Mensen praten er altijd abstract over,
alsof elke tak grappig zou zijn geweest.
Hetzelfde idee is, wanneer hij de auto vervloekt,
dat het veel grappiger is dan dat geluid zeg maar gevangen is,
alsof het vanuit een soort goudviskom komt,
dan wanneer je het op vol volume zou horen
van binnenin de auto.
En vaak weet je niet waarom dat soort dingen zo zijn,
je moet een beetje ronddolen
en dingen uitproberen om erachter te komen wat werkt.
Hoofdstuk 18.
Een beetje klasse
Het belangrijkste aan Basil is zijn snobisme,
en daarom dachten we dat in de eerste aflevering
iemand die zich voordeed als adellijk heer en dat niet was
gebruik zou kunnen maken van Basil
op een uiterst innemende manier.
En Michael Gwynn, die de rol speelde,
was niet alleen uitstekend, hij was heel grappig.
Hij vertelde me over een hotel of pension
waar hij vaak verbleef.
En ze hadden daar zoveel bordjes hangen.
Weet je wel, doe het licht uit.
En doe dit en doe dat niet.
En hier niets toegestaan.
Hij realiseerde zich dat als je
alle bordjes opvolgde,
als je alle bevelen uitvoerde
die op die bordjes stonden,
dan hadden ze in het hotel helemaal geen personeel nodig.
Ik zal nooit vergeten dat hij dat zei, het was een prachtig inzicht.
Maar dat was een heel experimentele aflevering.
Ik weet nog dat ik heel tevreden was met de manier waarop het was gegaan.
Connie was... heel tevreden met de show in het algemeen.
Maar ze was niet zo blij met een paar kleine dingetjes
met haar als filosoof.
Ik zei maak je geen zorgen, dat kunnen we overdoen,
het belangrijkste is dat we de show in principe goed hebben.
En een of twee van mijn beste vrienden die mijn werk goed kennen,
waren er erg blij mee en moedigden me erg aan.
Dus ik had het gevoel dat we het goed deden. We hadden hier iets goeds.
Hoofdstuk 19.
De toekomst en verder
Zoveel mensen hebben tegen me gezegd,
ga je nog meer 'Fawlty Towers' doen?
En dan heb je te voldoen aan een verwachting--
Dat kan ik gewoon niet winnen.
Als ik het nog eens over zou kunnen doen, dan denk ik
dat ik waarschijnlijk 'Fierce Creatures' niet zou maken.
Je hebt dan met een verwachting te maken
waar je absoluut nooit aan kunt voldoen.
En het is dus zo, doe iets anders.
Ik werk graag steeds weer met hetzelfde team samen,
want als je een goed team hebt, waarom zou je het dan afkappen?
Maar het feit is dat met hetzelfde team
dezelfde verwachtingen ontstaan.
En bovendien, om 'Fawlty Towers'
90 minuten lang te laten slagen zou heel moeilijk zijn.
Want, zoals ik eerder al zei,
je kunt het zo opbouwen-- 30 minuten lang,
maar als je een film doet
dan moet er een dal zijn, en dan weer een piek,
dat houdt de spanning niet--
Ik had een idee voor een plot.
Het lijkt me geweldig als Basil eindelijk in Spanje
wordt uitgenodigd om Manuels familie te ontmoeten.
en dan komt hij aan op Heathrow,
en brengt daar ongeveer 14 uur door
met wachten op de vlucht.
En dan komt hij eindelijk het vliegtuig in,
razend natuurlijk,
en dan trekt... een terrorist...
een pistool...
en probeert het vliegtuig te kapen,
en Basil is zo kwaad dat hij de terrorist overmeestert.
Wanneer de piloot zegt...
"We moeten terugvliegen naar Heathrow",
zegt Basil... "Nee--
je vliegt ons naar Spanje of ik schiet je neer".
Komt aan in Spanje, wordt gelijk gearresteerd.
Brengt de hele vakantie door in een Spaanse gevangenis,
en wordt op tijd vrijgelaten om met Sybil terug te vliegen.
Maar, dat is grappig, toch?
Umm... Maar...
Uh... Ik wil...
Ik wil het niet doen.